RTV Brus

SAČUVAJMO PROŠLOST ZA BOLJU BUDUĆNOST

SAČUVAJMO PROŠLOST ZA BOLJU BUDUĆNOST
27. oktobra
12:00 2023

Čuvari istorije i tradicije


Na tlu Srbije smešteno je čak 212 manastira, od kojih 54 ima status spomenika kulture a 8 se našlo na Uneskovoj listi svetke baštine, kao vrhunac srednjovekovnog srpskog neimarstva. Kroz osam vekova trajanja srpske pravoslavne crkve, ostali su najverniji čuvari istorije i tradicije.

Manastiri su vekovima bili glavna učilišta naroda i mesta molitve; u njima su osnovane prve škole i umetničke radionice; krunisani i sahranjeni mnogi srpski vladari; održavani narodni zborovi, donošene mnoge važne odluke… Oni su svedoci epoha procvata i mraka, stradanja, uspona i padova države.


Srpski narod se strpljivo, hrišćanski nosio sa svim iskušenjima koje je vreme pred njega nametalo a crkva je delila sudbinu svoga naroda. Danas su manastiri još uvek molitvena mesta. Iznad svega su važan deo srpske baštine, nacionalnog identiteta i naše istorije.

Njihovo nastajanje usko je povezano sa državnim osamostaljenjem srednjovekovne srpske države i vreme Nemanjića.

Podarivši narodu sopstvenu crkvu, verski identitet, nacionalnu formu, Sava je ispunio svoju zavetnu misao a srpski narod je dobio svoju duhovnu kuću, bogatu riznicu. Nasleđe, koje su nam Nemanjići ostavili u amanet, vredna je zaostavština, duhovno blago Srbije.

Iako su nebrojeno puta rušeni, narod ih je iznova obnavljao. Nicali su na nepristupačnim mestima, uzvišenjima, u dubokim, gustim šumama, stenama, kao sklad kulturnog i prirodnog nasleđa i čuvali pravoslavnu tradiciju, nacionalnu svest i identitet srpskog naroda.

Kao vrhunac srednjovekovnog graditeljstva, slikarstva i pimenosti, pripadaju redu najviših umetničkih ostvarenja hrišćanske civilizacije. Arhitektura manastira pratila je stilske promene od vizantijskog nasleđa do danas. Fresko-slikarstvo predstavlja najviši slikarski domet u Evropi tog doba, a manastirske riznice umetnički i duhovni kapital. Srpski manastiri se odlikuju bogatim i reprezentativnim freskama i zidnim slikarstvom, sa prikazom života svetaca i ktitora zadužbina.

Kao centar srpskog istorijskog, duhovnog i kulturnog bića, srednjovekovni manastiri i crkve ostaju neprocenjivi dokaz viševekovnog duhovnog trajanja srpskog naroda i svetosavske tradicije.


Briga o nacionalnoj baštini jednog naroda stara je koliko i samo nasleđe. Upoznajući istoriju srpskih pravoslavnih hramova, podstaknuti osećanjima predačkih korena, bolje ćemo razumeti sopstveni narod.

Obnova manastira Milentija, u podnožju srednjovekovnog Grada Koznika, na samo 13 kilometara od Brusa, ambiciozan je i jedinstven projekat u srpskoj arheologiji i nauci.

Kada je polovinom prošlog veka otkrivena urušena Milentija, postalo je jasno da je reč o neprocenjivom kulturnom i graditeljskom nasleđu. Ideja da se kompletan kompleks manastira Milentija sistematski arheološki i arhitektonski istraži, konzervira i obnovi na osnovu ostataka nađenih na terenu, realizuje se u saradnji sa Zavodom za zaštitu spomenika kulture u Kraljevu. “Nadamo se da će se poput mnogih spomenika i ovaj drgulj dići iz pepela jer nam je obaveza da svoje predanje nosimo istrajno”, poručuju iz Odbora za obnovu.

Kulturno nasleđe vitalni je deo našeg identiteta, osećaja pripadnosti ali i neodvojivi deo svakodnevog života, jedan od prioriteta savremenih državnih politika i važan resurs za dalji razvoj zajednice.

Neprocenjiva vrednost manastira Milentija obezbeđuje fokus za angažovanje celokupne zajednice i podstiče da brinemo o ovom kulturnom blagu.

 

 

 

 

 

 

Iz iste rubrike