RTV Brus

Otvaramo župsku riznicu

Otvaramo župsku riznicu
29. novembra
12:00 2023

Vodimo vas u Župu aleksandrovačku

Na ovom tlu vino je oduvek bilo znak moći i bogatstva ali i izvor života i opstanka. Pili su ga keltski ratnici, rimski legionari, vizantijski stratezi, turski begovi, srpski župani i carevi.

Aleksandrovac – opština smeštena u centralnom delu Srbije, sa desne strane Kožetinske reke, u kotlini između ogranaka Goča, Željina, Kopaonika i Jastrepca, sa bitnim prirodnim resursima.

Klima župskog kraja je specifična a podatak da je srednja godišnja temperatura 11,6 stepeni, govori o povoljnim uslovima za uzgoj vinove loze. Župa zauzima značajno mesto u vekovnoj tradiciji srpskog vinogradarstva i vinarstva.

Prema istorijskim i arheološkim izvorima, u ovom kraju se, na tragu vina, živi više od tri hiljade godina. U pisanim dokumentima župsko vinogorje se prvi put pominje 1196. godine, u Studeničkoj povelji, osnivača srpske države, Stefana Nemanje.

Panorama Župe


 

Župski vinogradi

Stoji zapisano da “veliki župan daruje nekoliko sela Župe manastiru Studenica” i nalaže meštanima da za potrebe manastira „vinograde sade i vino grade i dan i noć“. Ovde su, kroz čitav srednji vek, vinograde imali i Hilandar i Žiča a svoje podrume vina u Župi je gradio je i slavni knez Lazar.

Sa Župske berbe

Turizam je privredna grana na koju svaka opština ozbiljno računa kao izvor dodatnih prihoda. Aleksandrovac na turističkoj mapi Rasinskog okruga zauzima najviše mesto. Među biserima turističke ponude opštine Aleksandrovac, kao turističke atrakcije, ističu se: Župska berba, Put vina, KozArt, Koznik – grad vitezova…

                                                                                  Centar Aleksandrovca

Župa aleksandrovačka, milenijumima unazad, imala je svoj geografski, istorijski, etnički i kulturni identitet, kao podneblje bogatog i intenzivnog života. I danas je poznata po vinogradima i vrednim vinogradarima koji pronose slavu ovog kraja. U novije vreme tu tradiciju obnavlja na desetine proizvođača, koji svoja vina iznose na najčuveniji festival vina, tokom trajanja berbe grožđa.

Muzej vinarstva i vinogadarstva

Unutar ovog specifičnog prostora formirano je nacionalno, versko i kulturno središte pomenute regije. O tome svedoči veliki broj kulturnih i prirodnih dobara, velelepni hramovi, manastiri i crkve sačuvani do današnjih dana. Među čuvarima duhovnog nasleđa na ovim prostorim a ističu se lokaliteti: ostaci manastira Drenča iz 14. veka; Manastir Rudenica iz 15. veka, sačuvan u ostacima i delimično obnovljen 1938. godine, oslikan freskama ktitora, despota Stefana.

Među mnogobrojnim znamenitostima su i Muzej vinarstva i vinogadarstva kao i Zavičajni muzej Župe, simboli po kojima je ova varoš prepoznatljiva, tragovi prošlosti u kojoj je Aleksandrovac dobijao svoj izgled, fizionomiju, identitet zajedno sa onima koji su ga gradili ili to čine i danas. U Zavičajnom muzeju se, pored ostalog, nalaze i eksponati iz doba vinčanske kulture, stari oko 6000 godina kao i biblioteka sa oko 1400 knjiga.

 

Zavičajni muzej Župe

Na prostoru srednjovekovnog grada Koznika iz 14. veka, svake godine se održava manifestacija „Koznik – grad vitezova“. Povezujući umetničku muziku sa vekovnom vinogradarskom tradicijom, Međunarodni festival klasične muzike „KozArt“ jedan je od centralnih kulturnih događaja župske regije.

Srednjovekovni grad Koznik

Neizmerni turistički potencijali ogledaju se i u nezagađenom prirodnom okruženju i čistom vazduhu. Promocija turističkih kapaciteta župske regije podrazumeva i razvoj vinskog i seoskog turizma kroz promociju vinarija, etno-domaćinstava i proizvodnje zdrave organske hrane na ovim prostorima. Mogućnosti razvoja turizma kao značajne privredne grane župske regije ogledaju se u unapređenju kulturnog, verskog i rekreativnog turizma.

 

VITAMonumentalni primerak vinčanske figure od keramike
Praistorijska figurina, koja je dobila ime Vita, pronađena je na lokalitetu Vitkovačko polje kod Aleksandrovca a potiče iz perioda od 5.500 do 4.750 godina pre naše ere,
Statua,  pronađena je u fragmentima avgusta 2019. godine. Posle stručnih radova dovedena je u gotovo identično stanje onom od pre 7.000 godina. Vita je visoka 54,1 centimetar i predstavlja do sada najvišu pronađenu statuu ovog tipa.
Arheološki lokalitet Vitkovačko polje prostire se na površini od oko 120 hektara Donje Župe.

 


 

 

 

 

 

Iz iste rubrike