Eko Blace – za čistije reke
Čuvajmo naše reke!
Opština Blace u dokumentima javnih politika usaglašenim sa nacionalnim pravnim propisima, problem upravljanja vodama tretira kao jedan od prioritetnih za održivi razvoj i zaštitu životne sredine.
Puštanjem u rad Postorjenja za prečišćavanje otpadnih voda u Blacu, koja je u završnoj fazi, i slične u Brusu, biće rešen problem zagađenja Blatašnice i Rasine i omogućen dotok čiste vode u hidroakumulaciju Ćelije, odakle Kruševac i nekoliko opština Rasinskog okruga dobija pijaću vodu. Time Blace otvara značajan prostor za napredak u politici upravljanja vodama.
Na vododelnici slivova Rasine i Toplice
Po površini, Blace je manja kopaonička opština, smeštena u Topličkoj kotlini.
Leži na vododelnici slivova Rasine i Toplice, pored reke Blatašnice, na 12 km uzvodno od njenog uliva u Rasinu.
Blace – Panorama
Na izvoru ispod Željina i Goča, reka Rasina jedna je od najčistijih u Srbiji i na Balkanu. Nizvodno, kvalitet opada zbog izlivanja kanalizacionih i otpadnih voda iz Blaca, Brusa i kruševačkih fabrika.
Zagadjenje Blatašnice, reke sa skromnim kapacitetom, je višedecenijski problem blačke opštine, imajući u vidu da je najvećim delom čine otpadne vode iz domaćinstava i privrednih subjekata.
Reka Rasina
Blatašnica – desna pritoka Rasine
Blatašnica, desna pritoka Rasine, izvire na južnoj padini Jastrepca, teče prema jugu, a zatim oštro skreće kod Blaca i, probijajući se kroz Jankovu klisuru, kod Razbojne se uliva u Rasinu.
Izvorišni deo ranije je pripadao sistemu Toplice, ali je otkinut i uvučen u sistem Rasine.
U geomorfologiji je karakteristična upravo zbog toga što gradi rečnu pirateriju. Dužina toka iznosi 18 km, a površina sliva je 115 km². Sliv je sastavljen od kristalastih paleozojskih škriljaca, i većim delom je pokriven šumom.
Dolinom Blatašnice vodi put od Kruševca za Kuršumliju i Prokuplje.
Ko su glavni zagađivači?
Među glavnim zagađivačima vodnih resursa su otpadne vode koje najčešće završavaju u rekama. Otpadne vode, komunalne, industrijske, atmosferske i mešane, sadrže različite štetne materije koje negativno utiču na ljudsko zdravlje i ekosistem.
Kako bi se sprečilo dalje zagađenje i obezbedile rezerve čiste vode, neophodno je prerađivanje otpadnih voda pre povratka u prirodu.
Prečišćene otpadne vode mogu se ponovo koristiti za navodnjavanje, industrijske procese ili čak kao izvor pitke vode nakon dodatnog tretmana.
Preradom se smanjuje potrošnja svežih voda i čuvaju se slatkovodni resursi.
Kako smo reke pretvorili u kanalizaciju?
Poražavajući je podatak da je Blatašnica, kojom su nekada plivale ribe od po par kilograma, poput klena, skobalja, krakuše, trenutno jedna od najzagadjenijih, u kojoj ne postoji živi svet.
Osamdesetih godina prošlog veka, u Blacu je radilo postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda. Zbog visokih troškova i nemogućnosti održavanja, prestalo je sa radom nakon nekoliko godina.
Time je priča vraćena na početak: neprerađene otpadne vode ispuštale su se direktno u reku, Blatašnica u Rasinu i dalje u jezero. Tako je Blatašnica, inače skromnog kapaciteta, postala kolektor otpadnih voda iz domaćinstava i privrednih subjekata.
Blatašnica na putu ponovnog oživljavanja
Značaj projekta izgradnje Postrojenja za preradu otpadnih voda u Blacu, za lokalnu zajednicu je neprocenjiv, saglasni su i nadležni u lokalnoj samoupravi i građani Blaca, jer će njegova realizacija doprineti unapređenju stanja životne sredine i visokom kvalitetu vode u Blatašnici i jezeru Ćelije.
Postrojenje za preradu otpadnih voda od ogromnog je značaja za privredu ovog kraja, ističu odgovorni, jer će otvaranje fabrike značiti i otvaranje novih radnih mesta.
Izgradnji se najviše raduju stanovnici ovog dela opštine, koji godinama unazad trpe posledice zagađenja reke Blatašnice, zbog nemogućnosti bavljenja poljoprivredom i nesnosnih neprijatnih mirisa u ovom kraju.
Najteže je, kažu meštani, u letnjim mesecima kada vodostaj opadne. Boljitak će najpre i osetiti upravo građani blačkih sela uz reku.
Javno komunalno preduzeće „Blace“ deli zadovoljstvo i radost sa svojim sugrađanima zbog skorog početka rada novog modernog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda.
„Ponosni smo što smo deo projekta i zahvalni Delegaciji Evropske Unije, opštini Blace, Republici Srbiji i resornim ministarstvima, na prepoznavanju i rešavanju problema zagađenja reke Blatašnice“, ističu u ovom kolektivu.
