Za tharo ani zajednica
O prepreke thaj izazovija ko drom te istvarinenpe o suštinske jednakosti
Ano Rasinsko okrug o Roma jle najbrojnijo nacionalno manjina – samo ki teritorija thari Čaršija Kruševac živinel oko 2.500 pripadnikoja romske populacije. Tharo blizu 13.000 stanovnikoja ki teritorija opštine Brus 116 manuša romske nacionalnosti, odnosno manje tharo jekh odsto o ukupno stanovništvo iako te djanelpe tahri i veličina i romani populacija nane potpuno pouzdane.
O podatkoja tharo Centar ua socijalno rado Brus ukažinel ko gotovo stoprocentno nezaposlenost o pripadnikoja romske poplulacije, a majbaro deo porodice jlo ano sistemi socijalne zaštite. Njčešće o radno angažuvime Roma jle ani sivo zona ekonomije i za o posloja save aver gradjanija nane zaiteresuvime ( te održinelpe i higijena tharo o zgrade, pomoć ano posloja ano kher…). O podatkoja vakeren khaj len nane ko thana khaj odlučinelpe thaj kreirinelpe i politika opštine ( medju o idbornikoja nane pripadnikoja thari romani populacija).
Ohrabrinel o podatko khaj jlo baro procenti o čhave uzrast tharo 18. Breš save redovno djan ani škola.
O problemija siromaštva thari romani populacija nane samo lengero već jekh tharo ključne društvene problemija. Alav jlo tharo socijalno, ekonomsko, političko thaj ano aver dikipe ki nemoćno društveno grupa savi i postojećo situacija našti te nakhavel bzi i podrška šire društvene zajednice, i intervencija organa uprave.
Lengeri integracija podrazuminel te kontiuirano nastoinel te akakhel o načinija tena aven samo delatnost tharo centri za socijalno rado već ravnopravne thaj ekonomsko nezavisne gradjanija.
Različitost sago bogatstvo tharo svako demokratsko društvo
O Roma jle narodo tharo različite stiloja života, kulturne obrascija, običaija thaj i čib u odnosu ko većinsko gadjikano stanovništvo, ko šire društveno thaj lokalno nivo.
Iako čininen bogatsvo tharo jekh demokratsko društvo adala razlike ani lokalno zajednica često predstavinen o o izvorija nerazumevanja thaj nepoverenja. O različite učarde thaj pravde oblikoja diskriminacije jekh jle tharo prepreke ano proces integracije o Roma. O problemija khaj odražinenpe o predrasude i ki lende zasnuvinelpe i diskriminacija prema o Roma prisutne jle ano but sfere tharo društveno životi.
O razne predrasude thaj stereotipija o Roma i avdive postoinen, iako našti racionalno te objasninenpe. Zapravo često za o Roma i nadjanamo dovoljno te bi stvorinamo realno slika, pa onda zameninamo sa nesavi uopšteno, sa uglavnom negativno konotacija.
O prvo pomak ko drom te phagenpe o predrasude svakako jlo te upoznainelpe lengeri prošlost thaj sadašnjost, kultura i svakodnevnica, religija thaj običaija ali pre svega o problemija sa save svako dive suočinenpe. I praksa vakerel kahj jle za laćo kontakt o duj grupe neophodno ravnopravnost, zajedničko rado thaj te rodelpe medjusobno sličnost.
O pravo tharo pripadnikoja o manjinske zajejednice ko informisanje – potpuno thaj nepristrasno obaveštavanje, izražavanje thaj i razmena informacija thaj i ideja putem o sredstvija javnog informisanja ki maternjo čib zagarantovano jlo sa o nizo o republičke propisija ( Sa o Ustav RS, sa o Zakon tharo zaštita prava thaj slobode o nacionalne manjine) sago medjunarodno dokumenti savi jli i Srbija potpisniko ( Konvencija Saveta Evrope za i zaštita manjinskih prava, Evropsko povelja tharo regionalne thaj manjinske čiblja…). O pitanja integracije o Roma thaj usaglašavanje o medijske regulative sa o evropsle propisija tahro posebne važnosti jlo ano proces pristupanja i Srbija ani Evropsko unija ( poglavlja 23 thaj 19.)
Save jle mogućnostija unapredjenja lengero društveno uključenost?
Postavinelpe o pitanje kobor jlo o bim i savo jlo o kvaliteti usluga ano oblast socijalne thaj zdravstvene zaštite, o bešipe, o obrazovanje thaj zapošljavanje o pripadnikoja romske populacije?
Iako tharo 2000. Breš pokrenimo više parcijalne programija i andjape i strategija te unapredinelpe o položaj tharo o Roma ( ani dekada tharo Roma), sa o rezultatija nane uklonime o prepreke za socijalno- ekonomsko inkluzija o Roma, te sprovedinenpe o dugoročne mere te smanjinelpe o siromaštvo thaj te ostvarinenpe o suštinske jednakosti. Evidentno jlo te o Roma khaj sprovedinenpe o dugoročne mere te smanjinelpe o siromaštvo thaj te ostvarinenpe suštinske jednakosti. Evidentno jlo te akava deo populacije i dalje suočinelpe sa o problemija nezaposlenosti thaj stigmatizacije.
Sa adava ani veza namera jli te kroz serijal o tekstoja „Za trajo ani zajednica“ doprinesinamo za majlaći informisanost tharo programija zapošljavanja, obrazovanja thaj zdravstveno zaštita akaja manjinsko grupa.
Obzirom ko baro procenti nepismenosti a i nekonkurentnost thaj majpare zapošljenosti i romani nacionalno manjina, medju planirime teme jli i prevencija te mekelpe o školovanje – trajno uključenost o romane učenikoja ano srednje škole, te arakelpe najadekvaten modelija za zapošljavanje – održivo zapošljavanje, unapredjenje o uslovija o bešipe, sastipe thaj bezbednosti sago konkretno rešenje tharo značaj za akaja populacija.
Te o proces integracije stekninel bilo save šanse ko uspeh, paši i implemetacija o zakon, važno jlo o učešće javnosti.
Obzirom ki adava kaj jlo neophodno o intezivno rado te ojačinelpe i javno svest informisanja, neophodno jlo sagledavanje o položaj thaj stepeni socijalne integracije i romani etničko zajednica, majlaćo razumevanje o principija različitosti, te uvažinelpe o kulturno thaj versko identiteti thaj te unapredinelpe o medjuetničko dijalog.
Namera jli te kroz o serijali o tekstoja“ Za trajo ani zajednica“ doprinesinamo ko osnaživanje i lokalno zajednica za unapredjenje i politika socijalne inkluzije thaj te ostvarinenpe o jednake pravija sa o gradjanija bizo o predrasude thaj stereotipija.
