“Startujmo organski”
Iako je poslednjih godina došlo do ekspanzije, rasta poljoprivrednih površina pod organskom proizvodnjom i broja gazdinstava koja se bave ovom delatnošću, podaci govore da je razvijenost organske proizvodnje znatno ispod potencijala i kapaciteta potkopaoničkog područja. Sa druge strane prirodni potencijali i nezagađeno zemljište kojima bruska regija raspolaže, svrstavaju je u red područja sa velikom perspektivom u ovoj oblasti.
Serijal “Startujmo organski” usmeren je na podsticanje razvoja organske proizvodnje u lokalnim zajednicama Rasinskog okruga. Govorićemo o značaju i održivosti ovog vida zelene ekonomije, promovisaćemo mogućnosti razvoja organske proizvodnje kao održive delatnosti budućnosti. budućnosti.
Kada govorimo o osnovnim smernicama i ciljevima, važnosti pokretanja i benefitima razvoja organske proizvodnje na lokalnom nivou, namera nam je da doprinesemo pozitivnom odnosu i jačanju svesti relevantnih aktera u okrugu o značaju organske proizvodnje za razvoj lokalnih zajednica.
Da predstavimo prirodne potencijale ovog dela Srbije za organsku proizvodnju, mogućnosti unapređenja i planove za poboljšanje ove delatnosti; agrarnu politiku i oblike subvencionisanja, stav poljoprivrednih proizvođača o postojećim merama i predloge za jačanje organske proizvodnje.
Od poljoprivrednih proizvođača koji planiraju ili se već bave organskom proizvodnjom ćemo saznati koje su dileme u odlučivanju na pomenuti korak odnosno koji su problemi sa kojima se suočavaju u ovom proizvodnom sektoru, koliko su aktuelne državne subvencije delotvorne i kakvi bi podsticaji njima bili najkorisniji.
Razovaraćemo o mogućnostima promocije i stvaranja pozitivne poslovne klime kao podsticaj bavljenju organskom proizvodnjom: moguđnostima unapređenja institucionalne, finansijske podrške, pravno-administrativne regulative, dodatnog ulaganja u edukaciju poljoprivrednih gazdinstava i pristup informacijama kao i o mogućnostima boljeg pozicioniranja i brendiranja srpskih organskih proizvoda na inostranom tržištu.
Analiziraćemo zatečeno stanje u oblasti organske proizvodnje u okrugu i opštini Brus; istražiti preduslove i mogućnosti za efikasniju politiku i unapređenje pomenutog sektora.
Odgovore ćemo potražiti u Rasinskom upravnom okrugu, opštini Brus, Fondu za razvoj poljoprivrede, seoskim mesnim zajednicma, PSSS Kruševac a predstavićemo i pozitivne primere, uspešne poljoprivredne proizvođače i mlade na selu koji se bave ovom delatnošću.
S obirom na velike prirodne potencijale koje ovaj deo Srbije nudi za razvoj organske proizvodnje doprinos adekvatnom vrednovanju ovog proizvodnog sektora kao ekonomski održivog oblika preduzetništva u ruralnim sredinama – kroz povećanu zapošljivost, smanjenje migracija seoskog stanovništva, jačanje malih poljoprivrednih gazdinstava, stvaranje neophodne infrastrukture i unapređenje položaja mladih koji se bave ovim vidom poljoprivredne proizvodnje.
Kao sistem održive poljoprivredne proizvodnje, organska proizvodnja predstavlja jedan od savremenih modela razvoja poljoprivrede, praćene učestalijom potražnjom sve probirljivijeg tržišta za zdravstveno bezbednim i kvalitetnim proizvodima.
Takođe je preopoznata uloga organske proizvodnje u ostvarenju opšteg ineteresa u razvoju lokalnih zajednica, ruralnih sredina, zaštiti životne sredine, očuvanju prirodnih predela i biodivreziteta, zaštiti i revitalizaciji zemljišta i vodotokova, ekoturizma i sl. Sa druge strane, industrija u organskoj proizvodnji prepoznaje nove mogućnosti kroz formiranje profitabilnog segmenta tržišta.
Na našim prostorima organska proizvodnja predstavlja novu razvojnu šansu, s obzirom da Srbija raspolaže visoko kvalitetnim poljoprivrednim zemljištem, povoljnim klimatskim uslovima i dugom agroindustrijskom tradicijom. Počeci organske proizvodnje u Srbiji i 90-ih godina prošlog veka, na području opštine Brus iz prve decenije 21. veka, objašnjava Stojan Raičević i Fonda a ravoj poljoprivrede opštine Brus.
„Ako se vratimo unazad, kada je krenula organska proizvodnja u Srbiji 90-tih godina na jugu Srbije, odnosno u opštini Blace, tada se dogodilo prvo organizovano okupljanje poljoprivrednih proizvodjača i krenula organska proizvodnja, otkupom organskih proizvoda u Srbiji.
Mi smo imali sreću da se vrlo brzo krenulo sa proizvodnjom, odnosno, otkupom organskih proizvoda na teritoriji opštine Brus. I dan danas je opština Brus negde rame uz rame sa svim drugim delovima Srbije u organskoj proizvodnji. Svi pričamo o hrani danas, a kada na to dodamo da je organski proizvedena, onda je to nešto što se sigurno realizuje, to ne stoji u magacinima, to se prodaje“.
Iako je poslednjih godina došlo do ekspanzije, rasta poljoprivrednih površina pod organskom proizvodnjom i broja gazdinstava koja se bave ovom delatnošću, podaci govore da je razvijenost organske proizvodnje znatno ispod potencijala i kapaciteta ovog područja.
Sa druge strane prirodni potencijali i nezagađeno zemljište kojima bruska regija raspolaže svrstavaju je u red područja sa velikom perspektivom u ovoj oblasti, kaže diplomirari poljoprivredni inženjer Miloš Tatić, inače interni kontrolor u oblasti organske proivodnje.
„Prednosti ovog kraja su velike zato što se na većim nadmorskim visinama ne javljaju bolesti i štetočine, jer obično se organska proizvodnja radi na visini od 500 m pa do 1000-1200 m. Kod nas u Krivoj Reci, u Brzeću, Blaževu, ta sela se nalaze na i preko 1000 m nadmorske visine“.
Za kopaonički kraj specifična je proizvodnja jagodastog voća, posebno malina, kupina, šljiva, grožđa i jabuka. Iako je još uvek nedovoljno razvijena organska poljoprivreda čak i u pomenutim okolnostima poljoprivredni proizvodi bruske regije, u okviru ukupnog izvoza Rasinskog okruga, čine oko 28 odsto pri čemu prednjači voćarstvo, pretežno malina-sveža i smrznuta, kupina, borovnica, jagoda i jabuka.
