Eko Blace – za čistije reke
Prečišćavanje kao ključ očuvanja prirodnih resursa
Prečišćavanje otpadnih voda je ključni proces za očuvanje prirodnih resursa, čime se štite i budući izvori, onemogućavanjem zagađivača da dospeju u podzemne i površinske vode, koje se često koriste za snabdevanje stanovništva pitkom vodom.
Prerada otpadnih voda obuhvata različite procese prečišćavanja, prilagođene stepenu zagađenja i zahtevima životne sredine.
U Srbiji je nešto više od polovine domaćinstava priključeno na kanalizacionu mrežu a nizak procenat kanalizacione infrastrukture obuhvaćen je nekim oblikom prečišćavanja otpadnih voda.
Kuda teku otpadne vode?
Ono što takodje umnogome doprinosi zagadjenosti vodenih tokova, jeste neodgovorno i nesavesno ponašanje ljudi, koji različite vrste otpada bacaju u reke.
Otpad najpre ugrožava prirodnu okolinu reke, narušava sliku obale pa takve lokacije, umesto da budu pogodne za razvoj turizma i rekreaciju gradjana, postaju mesta koja se široko zaobilaze.
Srećom, i tu se beleže različite aktivnosti entuzijasta, mladih pre svega, posvećenih očuvanju životne sredine, poput akcija čišćenja priobalja i jezera Ćelije, podržanih od strane lokalne samouprave u Blacu.
Savremeno postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda
Od izgradnje savremenog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda lokalna zajednica u Blacu očekuje konačno rešenje problema zagađenja reka Blatašnice i Rasine, kao i akumulacije Ćelije.
Očekivani rezultat je dotok potpuno čiste vode u reku Rasinu i jezero Ćelije, sa ciljem očuvanja ove hidroakumulacije koja je osnovni izvor vodosnabdevanja za grad Kruševac i okolinu.
Put do završne faze izgradnje
Izgradnjom Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Kruševcu stvoreni su uslovi za definisanje projekta sakupljanja i odvođenja kao i izgradnju uređaja za prečišćavanje otpadnih voda u opštinama Blace i Brus.
Projekat izgradnje Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Blacu je obuhvatio rehabilitaciju i proširenje postojećih sistema za prikupljanje otpadnih voda: kanalizacionu mrežu i izgradnju novih postrojenja za prečišćavanje, čime se trajno rešava problem otpadnih voda u blačkoj i bruskoj opštini. Istovremeno, unapređuje se i zaštita reka Blatašnice i Rasine.
Pripremne radnje za izvođenje ovog projekta započete su pre tri godine, krajem novembra 2022. a uskoro se očekuje puštanje u probni rad ovog postrojenja.
Uspešna međuopštinska saradnja tri lokalne samouprave
Realizaciji projekta prthodilo je potpisivanje Međuopštinskog sporazuma o saradnji i načinu upravljanja i održavanja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u opštinama Blace i Brus. Pre Sporazuma, tri lokalne samouprave potpisale su još dva dokumenta: Memorandum o razumevanju o zaštiti i održivom korišćenju jezera Ćelije i Pismo o namerama o uspostavljanju međuopštinske saradnje u komunalnoj delatnosti sakupljanja i prečišćavanja otpadnih voda u Kruševcu, Brusu i Blacu.
Pomenuta dokumenta, deo su regionalnog projekta, koji grad Kruševac, uz podršku Republike i KFW banke, realizuje od 2018. godine.
Regionalna saradnja podrazumeva da se opštine Brus i Blace usaglase sa Gradom Kruševcom, koji je izgradio i stavio u pogon postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda.
Takođe Javno komunalno preduzeće „Vodovod Kruševac“, preuzeće upravljanje i održavanje budućim postrojenjima za prečišćavanje voda i u opštinama Brus i Blace. po ugovorom utvrđenim uslovima i pojedinačnim ugovorima sa JKP “Blace” i “Rasina” Brus.
Fabrika za prečišćavanje otpadnih voda Kruševac
Završni radovi na izgradnji postrojenja za preradu otpadnih voda u Blacu privode se kraju a zvaničnici najavljuju skori početak probnog rada.
Prema rečima predstavnika izvođača radova, procesni i neprocesni objekti su 99% završeni. Nakon završetka izgradnje glavnih, na red su došli pomoćni objekti kao i ugradnja savremene opreme za proces prečišćavanja.
Postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda Blace
Podsetimo, postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda za opštinu Brus gradi se u selu Lepenac a do jezera je rešeno izgradnjom manjih separatora. Izgradnjom kanalizacione mreže u Brusu rešavaju se problemi fekalne i atmosferske kanalizacije što doprinosi zdravijoj životnoj sredini.
Sredstva za finansiranje
Projekat koji obuhvata radove na izgradnji postrojenja za naselja Brus i Blace finansira se sredstvima Evropske unije i Republike Srbije, preko Ministarstva poljoprivrede šumarstva i vodoprivrede – Republička direkcija za Vode i Ministarstva finansija – Sektor za ugovaranje i finansiranje programa iz sredstava Evropske Unije.
Ukupna vrednost radova iznosi 11.408.904 evra. Projekat sprovodi konzorcijum koji čine preduzeća Fermont, Loteks grup i Suez konsalting.
Značaj projekta nemerljiv je za čitav Rasinski okrug. Realizacijom projekta konačno biti rešen veliki ekološki problem za stanovnike sve tri opštine, a izgradnjom Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, smanjiće se zagađenje jezera „ Ćelije“ i obezbediti zdrava pijaća voda za brojne konzumente.
Budimo odgovorni!
Za uspeh je međutim važno i učešće javnosti. Promena svesti i ponašanja potrošača je presudni faktor za podsticanje inicijativa. Bez svesti o negativnim efektima lošeg upravljanja vodama i bez uključivanja samih građana, nema ni napretka u iznalaženju rešenja.
Kako je neophodan intezivan rad na jačanju javne svesti i edukaciji projekat će doprineti boljem razumevanju i prihvatanju principa zaštite životne sredine; unapređenju informisanosti o značaju očuvanja ekološki održivog statusa Blatašnice, Rasine i akumulacije Ćelije, kako bi se sačuvao vodeni resurs u zdravom i upotrebljivom stanju za buduće generacije.
